پرش به محتوای اصلی
راهنمای انتخاب نرم‌افزار

نرم‌افزار حسابداری طلا و جواهر: سنگ، خرج، قطعه‌ی تک و مدل‌های تکراری

جواهر فقط طلای سنگین‌تر نیست: سنگ ارزش خودش را دارد، خرج جداست، هر قطعه وزن واقعی خودش را دارد و بعضی طرح‌ها بارها ساخته می‌شوند. نرم‌افزار باید هر کدام را درست نگه دارد.

  • انتشار
  • ۷ دقیقه مطالعه
انگشتر طلا با نگین روی پایه‌ی سفید؛ نرم‌افزار حسابداری طلا و جواهر
در این مقاله ۱۰ بخش
  1. اجزای قیمت یک قطعه‌ی جواهر
  2. وزن ناخالص و وزن خالص طلا
  3. سنگ: داخل وزن طلا یا جدا؟
  4. خرج: آبکاری، تعمیر، حمل
  5. مدل‌های تکراری و قطعه‌های تک
  6. شناسه‌ی کالا برای صورتحساب مالیاتی
  7. نقره و پلاتین
  8. بهای تمام‌شده‌ی هر قطعه در نرم‌افزار حسابداری طلا و جواهر
  9. نرم‌افزار حسابداری طلا و جواهر با عیار
  10. پرسش‌های متداول

جواهر فقط طلای سنگین‌تر نیست. یک انگشتر نگین‌دار سه جزء دارد که هر کدام قاعده‌ی خودش را دارد: طلایی که با نرخ روز قیمت می‌خورد، سنگی که ارزش جدای خودش را دارد، و کار ساختی که اجرت است. گاهی خرج‌هایی مثل آبکاری هم اضافه می‌شود. نرم‌افزار حسابداری طلا و جواهر باید این‌ها را جدا نگه دارد، وزن طلا را از وزن سنگ جدا کند، قطعه‌های تک را از مدل‌های تکراری تشخیص دهد و هر قطعه را با وزن واقعی خودش قیمت بزند. در این مقاله هر کدام از این‌ها را با مثال توضیح می‌دهیم.

خلاصه در یک نگاه

  • قیمت جواهر = ارزش طلا + اجرت + خرج + سود + ارزش سنگ − تخفیف + مالیات (فقط روی اجرت و سود).
  • وزن ناخالص (طلا و سنگ) با وزن خالص طلا یکی نیست؛ ارزش طلا از وزن خالص طلاست.
  • سنگی که در وزن طلا حساب شده، ارزش جدا نمی‌گیرد؛ سنگی که جدا قیمت‌گذاری می‌شود، ردیف خودش را دارد.
  • «مدل» برای طرح‌های تکراری است؛ هر قطعه‌ی فیزیکی رکورد و وزن واقعی خودش را دارد.

اجزای قیمت یک قطعه‌ی جواهر

جزء از کجا می‌آید مالیات بر ارزش افزوده
ارزش طلا وزن خالص طلا × نرخ روز همان عیار معاف
اجرت درصدی، گرمی یا ثابت مشمول
خرج مبلغ ثابت: آبکاری، تعمیر، حمل طبق رویه‌ی مالیاتی مغازه
سود فروشنده درصدی از ارزش طلا و اجرت مشمول
ارزش سنگ مبلغ مستقل، اگر سنگ جدا قیمت‌گذاری می‌شود معاف (اصل جواهر)

ترتیب محاسبه همان است که در فرمول محاسبه‌ی قیمت طلا آمده، با دو جزء اضافه: خرج و ارزش سنگ. قانون مالیات بر ارزش افزوده اصل طلا، جواهر و پلاتین به‌کاررفته در مصنوعات را معاف کرده؛ پس ارزش سنگ قیمتی هم مثل ارزش طلا مالیات ندارد. جزئیات در مالیات بر ارزش افزوده‌ی طلا.

وزن ناخالص و وزن خالص طلا

وقتی یک انگشتر نگین‌دار را روی ترازو می‌گذارید، وزن طلا و سنگ با هم را می‌بینید. اگر ارزش طلا را از همین وزن ناخالص حساب کنید، سنگ را به نرخ طلا فروخته‌اید. پس برای هر قطعه‌ی نگین‌دار دو وزن لازم است: وزن ناخالص (برای شناسایی و کنترل) و وزن خالص طلا (برای قیمت). وزن نرمال و موجودی طلای انبار هم از وزن خالص طلا ساخته می‌شوند.

مثال: انگشتری با وزن ناخالص ۶٫۴۰۰ گرم که ۰٫۴۰۰ گرم آن نگین است. وزن خالص طلا ۶٫۰۰۰ گرم ۱۸ عیار است. با نرخ ۷٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان، ارزش طلا ۴۲ میلیون تومان است، نه ۴۴٫۸ میلیون. اگر نگین ارزش جدایی دارد (مثلاً ۱۵ میلیون تومان)، در ردیف ارزش سنگ می‌آید؛ اگر نگین ارزان است و طبق رویه‌ی مغازه در وزن طلا حساب می‌شود، ارزش جدا نمی‌گیرد.

سنگ: داخل وزن طلا یا جدا؟

دو رویه‌ی رایج هست و هر دو درست‌اند، به شرطی که روشن باشند:

  • سنگ در محاسبه‌ی طلا: برای نگین‌های ارزان، گاهی کل وزن به نرخ طلا حساب می‌شود و سنگ ارزش جدا نمی‌گیرد. در این حالت سنگ هیچ‌وقت دو بار حساب نمی‌شود.
  • سنگ جدا: برای سنگ‌های قیمتی، ارزش طلا از وزن خالص طلا و ارزش سنگ یک مبلغ مستقل است.

نرم‌افزار باید بداند هر قطعه کدام رویه را دارد و هرگز هر دو را با هم اعمال نکند. ارزش سنگ هم مثل بقیه‌ی اجزا روی فاکتور ثبت می‌شود تا فردا اگر قیمت آن نوع سنگ عوض شد، فاکتور دیروز همان بماند.

خرج: آبکاری، تعمیر، حمل

خرج هزینه‌ای است که روی یک قطعه‌ی مشخص انجام شده و جزو اجرت ساخت نیست؛ مثلاً آبکاری رادیوم، تعمیر بند یا هزینه‌ی حمل. خرج یک مبلغ ثابت است و ردیف جدای خودش را دارد. اگر خرج با اجرت قاطی شود، اجرت در گزارش‌ها بزرگ‌تر از واقع دیده می‌شود.

مدل‌های تکراری و قطعه‌های تک

بعضی کالاها طرح تکراری دارند: بیست انگشتر از یک مدل که از یک کارگاه خریده‌اید. بعضی تک‌قطعه و منحصربه‌فردند. نرم‌افزار حسابداری طلا و جواهر باید هر دو را بشناسد:

  • مدل یعنی طرح: کد، نام، گروه کالا، مشخصات اسمی (عیار و وزن تقریبی) و اجرت و سود پیش‌فرض. یک بار تعریف می‌شود.
  • قطعه یعنی چیز فیزیکی: هر کدام از آن بیست انگشتر یک رکورد جدا با وزن واقعی خودش.
  • قطعه‌ی تک لازم نیست مدل داشته باشد؛ مشخصاتش مستقیم روی خودش است.

دو قاعده که نقض‌شان هر فاکتور را غلط می‌کند: ۱) وزن اسمی مدل هرگز در قیمت‌گذاری به کار نمی‌رود؛ قیمت همیشه از وزن واقعی همان قطعه است. ۲) اجرت و سود پیش‌فرض مدل فقط هنگام ساخت قطعه در آن کپی می‌شوند؛ اگر فردا پیش‌فرض مدل را عوض کنید، قطعه‌های موجود و فاکتورهای قبلی نباید تغییر کنند.

این تفکیک برای فروش آنلاین هم مهم است: محصول سایت معمولاً یک مدل است و هر وزن موجود یک گونه‌ی آن؛ ادامه در فروشگاه اینترنتی طلا با ووکامرس.

شناسه‌ی کالا برای صورتحساب مالیاتی

صورتحساب الکترونیکی برای هر ردیف شناسه‌ی کالا می‌خواهد. لازم نیست برای هزار قطعه هزار بار کد وارد کنید: کد یک بار روی مدل یا گروه کالا تعریف می‌شود و قطعه‌ها از آن ارث می‌برند؛ قطعه‌ی خاص می‌تواند کد جدای خودش را داشته باشد. ادامه در سامانه‌ی مؤدیان طلافروشی.

نقره و پلاتین

اگر جواهر نقره یا پلاتین هم دارید، همان منطق برقرار است با عیار پایه‌ی خودشان (معمولاً ۹۲۵ برای نقره و ۹۵۰ برای پلاتین) و همیشه جدا از طلا: موجودی جدا، نرخ جدا، و هرگز جمع شدن با گرم طلا.

بهای تمام‌شده‌ی هر قطعه در نرم‌افزار حسابداری طلا و جواهر

هر قطعه‌ی جواهر بهای تمام‌شده‌ی خودش را دارد که از خرید خودش آمده: ارزش طلا با نرخ روز خرید، اجرتی که به سازنده دادید، ارزش سنگ و خرج‌ها. وقتی قطعه فروخته می‌شود، همین بها از فروش کم می‌شود تا سود دقیق آن فروش به دست بیاید. برخلاف آب‌شده و سکه که بهای میانگین دارند، جواهر بهای مشخص خودش را دارد. ادامه در انبارداری طلافروشی.

نرم‌افزار حسابداری طلا و جواهر با عیار

در با عیار هر ردیف فروش جواهر ارزش طلا، اجرت (درصدی، گرمی یا ثابت)، خرج، سود، ارزش سنگ و تخفیف را جدا دارد و مالیات فقط روی اجرت و سود است. خرج و ارزش سنگ عدد همان فروش‌اند یا از مشخصات قطعه می‌آیند، و سنگی که داخل وزن طلا حساب شده ارزش جدا نمی‌گیرد. مدل‌های تکراری با مشخصات اسمی و پیش‌فرض‌های قیمت تعریف می‌شوند، ولی قیمت همیشه از وزن واقعی هر قطعه است و پیش‌فرض‌ها فقط هنگام ساخت قطعه کپی می‌شوند. شناسه‌ی کالای مالیاتی یک بار روی مدل می‌نشیند و نقره و پلاتین جدا از طلا ثبت می‌شوند. برای دیدن بقیه‌ی امکانات، صفحه‌ی نرم‌افزار حسابداری طلا و جواهر با عیار را ببینید و برای فهرست کامل امکانات لازم، چک‌لیست امکانات نرم‌افزار حسابداری طلافروشی را. و برای مقایسه‌ی نرم‌افزارها، دوازده معیار انتخاب بهترین نرم‌افزار حسابداری طلا را.

پرسش‌های متداول

ارزش نگین در فاکتور طلا چطور حساب می‌شود؟

یا داخل وزن طلا به نرخ طلا (برای نگین‌های ارزان)، یا به‌صورت مبلغ مستقل در ردیف ارزش سنگ (برای سنگ‌های قیمتی). نباید هر دو با هم اعمال شود.

آیا سنگ‌های قیمتی مالیات بر ارزش افزوده دارند؟

اصل جواهر به‌کاررفته در مصنوعات معاف است؛ مالیات روی اجرت، سود و حق‌العمل است.

برای هر قطعه‌ی جواهر باید جدا کد تعریف کنیم؟

اگر قطعه از یک مدل تکراری است، کد و مشخصات اسمی یک بار روی مدل تعریف می‌شود و هر قطعه فقط وزن واقعی و مشخصات خودش را دارد.

نرم‌افزار حسابداری طلا و جواهر با نرم‌افزار طلافروشی فرقی دارد؟

در اصل نه؛ هر نرم‌افزار حسابداری طلای کامل باید جواهر را هم بشناسد. تفاوت در این است که سنگ، خرج، وزن خالص طلا و مدل‌ها را چقدر درست نگه می‌دارد.

روی فاکتور جواهر وزن ناخالص نوشته شود یا وزن خالص طلا؟

بهتر است هر دو: وزن ناخالص برای این‌که مشتری بداند قطعه‌ای که روی ترازو دیده همان است، و وزن خالص طلا برای این‌که بداند ارزش طلا از چه وزنی حساب شده است. اگر سنگ جدا قیمت‌گذاری شده، ارزش سنگ هم در ردیف خودش بیاید تا هیچ بخشی از بها پنهان نماند.

این مقاله به کار همکارتان می‌آید؟

برایش بفرستید؛ در تلگرام، واتس‌اپ یا با پیوند.

نویسنده

تیم تحریریه‌ی با عیار

از ۱۳۹۸ نرم‌افزار حسابداری طلا می‌سازیم؛ با تیم فنی پنج‌نفره و دو حسابدار مشاور. مقاله‌ها از همان قاعده‌هایی نوشته می‌شوند که هر روز در حساب‌وکتاب طلافروشی‌ها اجرا می‌شوند.

درباره‌ی با عیار