مظنه طلا چیست؟ مثقال، سوت و تبدیل مظنه به قیمت گرم ۱۸ عیار
مظنه، مثقال و سوت زبان بازار آب‌شده‌اند. هر کدام دقیقاً چیست، مظنه را چطور به نرخ گرم ۱۸ عیار تبدیل کنیم و چرا ضریب تبدیل باید روی هر سند ثبت شود.
در این مقاله ۱۰ بخش
اگر با بازار آبشده سروکار دارید، با واژه‌هایی مثل «مظنه»، «مثقال» و «سوت» آشنایید؛ و اگر تازه‌کارید، احتمالاً پرسیده‌اید چرا نرخ طلا گاهی برای گرم اعلام میشود و گاهی برای مثقال. مظنه طلا زبان معاملات عمده‌ی طلای آبشده در بازار ایران است. در این مقاله هر کدام از این واحدها را دقیق تعریف می‌کنیم، می‌گوییم مظنه را چطور به نرخ گرم ۱۸ عیار تبدیل کنیم، ضریب ۴٫۳۳ از کجا میآید و چرا در حسابداری باید مبنای هر تبدیل روی سند بماند.
خلاصه در یک نگاه
- مثقال واحد وزن طلاست: حدود ۴٫۶۰۸ گرم، برابر ۲۴ نخود.
- سوت یک‌هزارم گرم (یک میلیگرم) است؛ «۲ گرم و ۳۵۰ سوت» یعنی ۲٫۳۵۰ گرم.
- مظنه قیمت یک مثقال طلای آبشدهی ۷۰۵ است.
- نرخ گرم ۱۸ عیار ≈ مظنه ÷ ۴٫۳۳؛ این ضریب از وزن مثقال و نسبت عیار ۷۰۵ به ۷۵۰ میآید.
مثقال چند گرم است؟
مثقال واحد سنتی وزن در بازار طلا و جواهر ایران است. هر مثقال حدود ۴٫۶۰۸ گرم است (با دقت بیشتر ۴٫۶۰۸۳ گرم) و به ۲۴ «نخود» تقسیم میشود؛ پس هر نخود ۰٫۱۹۲ گرم است. امروز بیشتر زیورآلات به گرم وزن و فروخته می‌شوند، ولی در معاملات عمده‌ی آبشده و میان همکاران هنوز مثقال رایج است.
| واحد | برابر با | به گرم |
|---|---|---|
| مثقال | ۲۴ نخود | ۴٫۶۰۸ |
| نخود | یک بیست‌وچهارم مثقال | ۰٫۱۹۲ |
| گرم | ۱۰۰۰ سوت | ۱ |
| سوت | یک‌هزارم گرم | ۰٫۰۰۱ |
سوت طلا یعنی چه؟
سوت در زبان بازار طلا یک‌هزارم گرم، یعنی یک میلیگرم است. وقتی طلافروش می‌گوید «سه گرم و ۲۵۰ سوت»، یعنی ۳٫۲۵۰ گرم. همین است که ترازوهای طلافروشی تا سه رقم اعشار گرم را نشان می‌دهند و نرم‌افزار حسابداری طلا هم باید وزن را تا یک سوت (سه رقم اعشار) نگه دارد؛ نه کمتر که دقت از دست برود و نه بیشتر که عدد بی‌معنا بسازد.
مظنه طلا چیست؟
مظنه در بازار ایران، قیمت یک مثقال طلای آبشده با عیار ۷۰۵ است. آبشدهی ۷۰۵ همان چیزی است که در بازار عمده معامله میشود و قیمت آن، هم مبنای قیمت آبشده است و هم مرجعی برای نرخ زیورآلات. وقتی خبرها می‌گویند «مظنه ۳۰ میلیون و ۳۳۰ هزار تومان شد»، یعنی یک مثقال آبشدهی ۷۰۵ به این قیمت معامله میشود.
تبدیل مظنه طلا به نرخ گرم ۱۸ عیار
یک مثقال آبشدهی ۷۰۵ چقدر طلای ۱۸ عیار است؟ وزن را در نسبت دو عیار ضرب می‌کنیم:
۴٫۶۰۸۳ × ۷۰۵ ÷ ۷۵۰ ≈ ۴٫۳۳۱۸ گرم طلای ۱۸ عیار
پس: نرخ گرم ۱۸ عیار = مظنه ÷ ۴٫۳۳۱۸
در بازار این ضریب را معمولاً ۴٫۳۳۱۸ یا گردشده ۴٫۳۳ می‌گیرند. اگر با وزن مثقال ۴٫۶۰۸ حساب کنید، ۴٫۳۳۱۵ به دست میآید؛ اختلاف کوچک است ولی در مقدارهای زیاد دیده میشود. مهم این است که مغازه یک ضریب را انتخاب کند و همیشه همان را به کار ببرد.
مثال: اگر مظنه ۳۰٬۳۳۰٬۰۰۰ تومان باشد، نرخ هر گرم ۱۸ عیار ۳۰٬۳۳۰٬۰۰۰ ÷ ۴٫۳۳۱۸ ≈ ۷٬۰۰۱٬۷۰۰ تومان است. برعکسش هم ممکن است: اگر نرخ گرم ۱۸ عیار ۷٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان باشد، مظنه‌ی معادلش ۷٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۴٫۳۳۱۸ ≈ ۳۰٬۳۲۲٬۶۰۰ تومان است.
نرخ عیارهای دیگر را هم از نرخ گرم ۱۸ عیار با تبدیل عیار به دست می‌آورید؛ جدولش در تبدیل عیار طلا آمده است.
ارزش یک قطعه‌ی آبشده با مظنه طلا
فرض کنید همکاری ۱۲۰ گرم آبشده آورده و مظنه‌ی امروز ۳۰٬۳۳۰٬۰۰۰ تومان است. اگر عیار آبشده دقیقاً ۷۰۵ باشد، کافی است وزن را به مثقال ببرید و در مظنه ضرب کنید:
آبشدهی ۷۰۵: ۱۲۰ ÷ ۴٫۶۰۸۳ × ۳۰٬۳۳۰٬۰۰۰ ≈ ۷۸۹٬۷۹۲٬۰۰۰ تومان
آبشدهی ۷۴۰: اول وزن را به عیار ۷۰۵ ببرید: ۱۲۰ × ۷۴۰ ÷ ۷۰۵ ≈ ۱۲۵٫۹۵۷ گرم ۷۰۵؛ بعد مثل بالا: حدود ۸۲۹٬۰۰۲٬۰۰۰ تومان.
راه دوم، با وزن نرمال: ۱۲۰ × ۷۴۰ ÷ ۷۵۰ = ۱۱۸٫۴ گرم ۱۸ عیار؛ ضرب در نرخ گرم ۱۸ که از مظنه ساخته شد (≈ ۷٬۰۰۱٬۷۰۰): باز هم حدود ۸۲۹ میلیون تومان.
هر دو راه یک جواب می‌دهند، به شرط این‌که ضریب و وزن مثقال در هر دو یکی باشد. نرم‌افزار حسابداری معمولاً راه دوم را می‌رود، چون همه‌ی موجودی و حساب‌ها به گرم نرمال است؛ ولی برگه‌ی معامله‌ی همکار ممکن است به زبان مظنه نوشته شده باشد و باید بتوانید هر دو را با هم تطبیق دهید.
چرا ضریب بازار دقیقاً با حساب نمی‌خواند؟
گاهی نسبت مظنه به نرخ گرم ۱۸ عیاری که سایت‌های نرخ اعلام می‌کنند، دقیقاً ۴٫۳۳۱۸ نیست و کمی بالا و پایین دارد. دلیلش این است که این دو نرخ از دو بازار متفاوت میآیند: مظنه از معاملات آبشده و نرخ گرم از بازار زیورآلات، و هر کدام عرضه و تقاضای خودش را دارد. برای همین نرم‌افزار حسابداری نباید یکی را بی‌صدا از دیگری بسازد؛ باید هر دو را از منبع بخواند و اگر نسبتشان خیلی از محدوده‌ی معمول دور شد، هشدار بدهد. این هشدار یکی از بهترین راه‌ها برای فهمیدن خرابی منبع نرخ است؛ نرخ لحظه‌ای طلا در نرم‌افزار را ببینید.
مظنه طلا در حسابداری طلافروشی
مظنه در سه جای حسابداری طلافروشی به کار میآید:
- خرید و فروش آبشده: معامله‌ی آبشده با همکار و آب‌شده‌فروش معمولاً با مظنه بسته میشود. وزن و عیار آبشده به گرم ثبت میشود و مبلغ از مظنه و ضریب ساخته میشود. ادامه در حسابداری طلای آبشده و سکه.
- تبدیل مانده: وقتی طلب طلایی یک همکار با توافق به ریال تبدیل میشود، مبنای تبدیل ممکن است مظنه باشد. در این صورت مظنه، ضریب و نرخ گرمی که از آن ساخته شده، هر سه باید روی سند ثبت شوند تا اگر فردا کسی پرسید این عدد از کجا آمد، جواب روی خود سند باشد.
- حساب همکار و بنکدار: بیشتر طلب و بدهی با همکاران به گرم آبشده است و تسویه‌اش با مظنه؛ حساب همکار و بنکدار طلا را ببینید.
اشتباه‌های رایج با مظنه طلا و مثقال
- جمع مثقال و گرم: همه‌ی وزن‌ها را پیش از جمع به گرم ببرید؛ و بعد گرم‌ها را به عیار پایه (وزن نرمال).
- مظنه را قیمت مثقال ۱۸ عیار گرفتن: مظنه قیمت مثقال ۷۰۵ است، نه ۷۵۰. قیمت یک مثقال ۱۸ عیار حدود ۴٫۶۰۸ برابر نرخ گرم ۱۸ عیار است، که از مظنه بیشتر است.
- ضریب‌های مختلف در یک مغازه: اگر یک کارمند ۴٫۳۳ و دیگری ۴٫۳۳۱۸ بگیرد، تبدیل‌های یکسان دو عدد متفاوت می‌سازند. ضریب باید یک تنظیم مشترک باشد.
- گرد کردن مظنه پیش از تقسیم: اول تقسیم، بعد گرد کردن نتیجه.
مظنه طلا و مثقال در با عیار
در با عیار مظنه هم مثل نرخ گرم ۱۸ و ۲۴ عیار و سکه‌ها از منبع نرخ خوانده میشود و هر نرخ زمان به‌روزرسانی‌اش را دارد. ضریب تبدیل مثقال به گرم ۱۸ یک تنظیم مشترک مجموعه است، نسبت مظنه به نرخ گرم پیوسته سنجیده میشود و اگر از محدوده‌ی معمول خارج شد، هشدار می‌دهد، بی آن‌که فروش را متوقف کند. در تبدیل مانده می‌توانید مبنا را نرخ گرم یا مظنه انتخاب کنید و مظنه، ضریب و نرخ هر سه روی سند می‌مانند. وزن‌ها همیشه به گرم و تا یک سوت ثبت می‌شوند. برای دیدن بقیه‌ی امکانات، صفحه‌ی نرم‌افزار حسابداری طلا را ببینید.
پرسش‌های متداول
هر مثقال طلا چند گرم است؟
حدود ۴٫۶۰۸ گرم، یا با دقت بیشتر ۴٫۶۰۸۳ گرم. هر مثقال ۲۴ نخود است.
مظنه طلا چیست و چگونه محاسبه میشود؟
مظنه قیمت یک مثقال طلای آبشدهی ۷۰۵ در بازار است و از معاملات همان بازار به دست میآید. برای تبدیلش به نرخ گرم ۱۸ عیار، مظنه را بر حدود ۴٫۳۳۱۸ تقسیم کنید.
هر گرم چند سوت است؟
هزار سوت. هر سوت یک میلیگرم است.
قیمت یک مثقال طلای ۱۸ عیار چقدر است؟
نرخ گرم ۱۸ عیار را در ۴٫۶۰۸ ضرب کنید. با نرخ گرم ۷٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان، یک مثقال ۱۸ عیار حدود ۳۲٬۲۵۶٬۰۰۰ تومان است؛ بیشتر از مظنه، چون مظنه برای عیار ۷۰۵ است.
چرا نرخ گرم ۱۸ عیار سایتها با مظنه ÷ ۴٫۳۳۱۸ دقیقاً یکی نیست؟
چون این دو نرخ از دو بازار جدا میآیند: مظنه از معاملات آبشده و نرخ گرم از بازار زیورآلات. اختلاف کوچک طبیعی است؛ ولی اگر نسبتشان ناگهان خیلی عوض شد، احتمالاً یکی از دو عدد اشتباه خوانده شده است.
برایش بفرستید؛ در تلگرام، واتس‌اپ یا با پیوند.
